Er is een enorm aanbod van flight simulators voor de Personal Computer. Het is dan ook praktisch niet mogelijk een overzicht te geven van zelfs maar een klein deel van dit aanbod. En, er zijn grote verschillen in doelstelling en kwaliteit. We hebben ons hier beperkt tot algemeen erkend kwalitatief goede producten met een wat grotere bekendheid en aantallen gebruikers, die er primair op gericht zijn een zo realistisch mogelijke simulatie van het vliegen te bieden.

De manier waarop men plezier aan een vliegsimulatie beleeft zal voor iedereen verschillen. Voor sommigen is het uiterlijk erg belangrijk: het moet er allemaal zo mooi en foto-realistisch mogelijk uitzien. Anderen vinden het gevoel van realisme belangrijk: alle knoppen, toeters en bellen moeten aanwezig zijn en liefst ook allemaal werken. Ook zijn er velen die met name het simulatie-aspect het belangrijkste vinden: het moet allemaal zo 'echt' mogelijk reageren en een zo natuurgetrouwe nabootsing van het werkelijk besturen van een vliegtuig geven. Dan zijn er nog de avonturiers die verrer reizen willen maken, de competatief ingestelden, en ... the virtual sky is the limit. Feit is dat vrijwel iedere liefhebber van luchtvaart in de meest brede betekenis, met de huidige mogelijkheden erg veel plezier kan beleven – maar ook zonder enige twijfel nuttig - en kostenbesparend!- kan oefenen, uitproberen en/of voorbereiden zonder echt de wielen op te tillen.

Met de huidige stand van de techniek is het technisch al bijna mogelijk om voor de PC een "echte" flight simulator te ontwikkelen. Men komt al aardig in de buurt, maar voor een PC flightsimulatie zal op veel plaatsen in de berekeningen gebruik gemaakt worden van tabellen met meetgegevens, zodat niet alles echt volledig doorgerekend hoeft te worden. Daarvoor is de rekenkracht van de PC (nog) niet toereikend. Men gaat daarbij dus uit van bekende reakties op vastgestelde situaties, en baseert daar de uitkomsten op.

Afhankelijk van de bedoeling en de kwaliteit van de simulator zal dit meer of minder in het vliegen merkbaar zijn. Zolang de simulatie niet gebruikt wordt om het vliegtuig te testen en er niet buiten de envelope wordt gevlogen is dit natuurlijk prima. Maar, het betekent ook dat de reakties van het vliegtuig nooit als ‘echt’ mogen worden beschouwd, de werkelijkheid heeft toch wel erg veel meer variabelen. En, hoewel dit bij de betere simulators wel meevalt, is het toch niet ondenkbaar dat er domweg zaken fout gesimuleerd worden. Daar zijn echt wel voorbeelden van te geven ..

- een erg slechte simulator geeft domweg een overtrek beneden een bepaalde snelheid (echt waar, die zijn er ..)
- een slechte simulator zal de invalshoek van de lucht op de vleugel berekenen als een factor van de stand van het hoogteroer en de luchtsnelheid
- een betere simulator zal de invalshoek van de lucht op de vleugel berekenen als een factor van de neusstand van het vliegtuig ten opzichte van de luchtstroom
- een al aardig goede simulator zal de invalshoek van de lucht op de vleugel berekenen als een factor van de stand van het vliegtuig ten opzichte van de luchtstroom, waarbij alle assen van het vliegtuig worden meegenomen
- een goede PC-simulator zal de invalshoek van de lucht op (delen van) de vleugel berekenen als een factor van de stand van het vliegtuig ten opzichte van de luchtstroom, waarbij alle assen van het vliegtuig worden meegenomen, de vleugels apart (liefst in delen) worden beschouwd en de romp ook wordt meegenomen; daarbij kun je dus separaat één vleugeldeel overtrekken en begint het vliegtuig al behoorlijk realistisch te spinnen na een fout opgevangen wingdip ...

Bijna betekent dat keuzes gemaakt moeten worden aan welke aspecten meer of minder aandacht zal worden besteed. Alles kost ontwikkeltijd, en vergt rekenkracht van de PC. Een gevolg hiervan is dat er compromissen noodzakelijk zijn, en de keuze van die compromissen betekenen nog (erg grote) verschillen zijn uitvoering en mogelijkheden van de verschillende simulaties.

Hieronder volgt een beknopte opsomming van de bekendere flight simulators voor de PC, met een aantal van hun kenmerken. Let wel, om echt te kunnen ervaren wat zij te bieden hebben, moet je het zelf doen. De Flight Simulator dag van de VCR is daarvoor een prima gelegenheid!

Wil je thuis vliegen met onze eigen clubkisten in MS Flight Simulator, download dan de door Rien Cornelissen gemaakte Pipers van deze site op www.vliegclubrotterdam.nl/fs/piper.html

Flight Simulator 2004 (Microsoft) de facto de standaard in de "civiele" simulators voor de PC, met dan ook verreweg de grootste groep gebruikers er kan over de hele wereld genavigeerd en gevlogen worden, met behoorlijk accurate bakens en plaatsing van grondkenmerken is behoorlijk verbeterd ten opzichte van de voorgangers ten aanzien van de vliegeigenschappen en geeft binnen een normaal vliegpatroon en met goed ontworpen vliegtuigen knap accuraat vlieggedrag (ok, spintraining gaat nog niet echt, maar circuitjes vliegen gaat prima!) kan door iedereen, met een zekere kennis van zaken, worden uitgebreid er is een grote hoeveelheid vliegtuigen, landschappen en uitbreidingen beschikbaar, waarvan zeer veel gratis van het Internet kan worden opgehaald zeer aan te raden: een zeer gedetailleerd landschap van geheel Nederland (ja, met zelfs ons clubgebouw en bar..) kan gratis worden opgehaald van het Internet absoluut onmisbaar: een aantal vliegtuigen van onze club zijn zeer gedetailleerd en met oog voor detail, ook voor wat betreft de vliegeigenschappen, door Rien Cornelissen gemaakt en kunnen ook gratis worden opgehaald van het Internet (en onze eigen VCR-website)

Fly II (Terminal Reality) in principe dezelfde eigenschappen als MS FS2004, maar met aanzienlijk minder gebruikers en mede daardoor ook minder "gratis uitbreidingen" volgens kenners een meer realistische simulator dan MS FS2004, waarbij vooral de simulatie van de vliegeigenschappen hoog geprezen wordt; ook het uitzicht en de cockpits en dergelijke worden geprezen zal op de meeste systemen prima prestaties hebben ook voor Fly kunnen een aantal van onze clubkisten en de thuisbasis van het Internet worden opgehaald

Soaring Flight Simulator ontwikkeld door en voor ‘echte’ zweefvliegers met als motto ‘zodat je ook met slecht weer kunt oefenen en vliegen’ ja, ook TMG vliegen kan hiermee het is mogelijk om zelf vliegtuigen en andere tools te ontwikkelen, en dit wordt zeer aktief door de producenten ondersteund de vliegeigenschappen en weersinvloeden voelen bijzonder realistisch aan, en wedstrijden zijn zonder meer een uitdaging geen foto realistische landschappen, maar wel een erg realistisch gevoel (wie kijkt er eigenlijk de hele tijd naar de nummerborden van de auto’s?) (nog) geen mogelijkheid om online samen te vliegen

Combat Flight Simulator 3 (Microsoft) als FS2004, dus met mogelijkheden tot uitbreidingen en navigeren over de hele wereld uitgebreid met de mogelijkheid tot oorlogshandelingen; er kunnen wapens en ook schade aan de vliegtuigen en landschappen worden geprogrammeerd; er zijn missies en campagnes waarin oorlogshandelingen worden verricht, en men kan een "carriere" maken in de RAF, USAF en LW veel (maar niet alle!) uitbreidingen zijn uitwisselbaar met FS2004 het lijkt er op dat de "vliegeigenschappen" van MS CFS3 minder realistisch zijn dan die van de vorige versies; zelfs in de meest realistische instelling voelt het allemaal vreemd en veel te eenvoudig aan; wellicht is het realisme van de vliegeigenschappen en de besturing toch ten koste gegaan van de wens om een groter publiek aan te spreken.. het ziet er allemaal mooi uit, ook het weer komt prachtig in beeld, maar het is erg "clean" en van dichtbij doet het erg kunstmatig aan heeft op de meeste moderne systemen goede prestaties

LockOn Air Combat Simulator (UbiSoft) puur gericht op jetfighters, zoals de A10, Mig-29 Fulcrum, F-15C Eagle gericht op realisme, tot op detailniveau, waarbij de nieuwste technieken worden gebruikt representatie van het weer, landschappen en dergelijke zijn uiterst verfijnd de vliegeigenschappen zijn volgens kenners bijzonder realistisch

IL2 Sturmovik, IL2 Forgotten Battles, IL2 Pacific Fighters (Ubisoft) is een oorlogs-simulatie (hoewel men zelf vrij kan vliegen, zonder naar het front te gaan..) volgens kenners de volgende generatie van flightsimulatie voor de PC; er is erg veel aandacht besteed aan het zo realistisch mogelijk simuleren van het vliegen zelf, waarbij zeer uitgebreid onderzoek is gedaan en ook door veel piloten met echte ervaring op de vliegtuigtypes is getest niet vrij uitbreidbaar, hoewel er via het Internet een open dialoog is met de ontwikkelaars en de producent, er is dus een zekere inbreng c.q. gedachtenuitwisseling mogelijk vliegeigenschappen volgens kenners uiterst nauwkeurig en realistisch weersinvloeden, tot en met windshear en turbulentie en dergelijke, worden op een realistische manier gesimuleerd; ook IMC condities zien er verbluffend realistisch uit de effecten en grafische weergave zijn bijzonder gedetailleerd: het met één vleugeltip door de wolken scheren, vliegen in de regen en met onweer, zelfs een rollende branding als je over het strand vliegt - het zit er allemaal in heeft op alle moderne systemen prima prestaties, zelfs met al deze indrukwekkende effecten

De meeste flightsimulators, en zeker de hier genoemde, bieden vrij uitgebreide mogelijkheden om allerlei zaken in te stellen. Dit kan variëren van de beeldresolutie tot en met de hoeveelheid objecten en geluiden. Het zal duidelijk zijn: hoe hoger de wensen, hoe hoger ook de eisen die aan de PC worden gesteld.

Er zijn overigens grote verschillen in de prestaties van de simulators als zodanig. En dan zijn er nog extra complicerende factoren (zoals componenten van de PC) waardoor de prestaties van dezelfde simulatie ook nog sterk per systeem kan verschillen.

Wat algemeen geldende zaken:

• yoke/joystick en voetenstuur zijn noodzakelijk, zeker als het om de kleine luchtvaart gaat (zonder deze is het nauwelijks vliegen simuleren, maar wordt het feitelijk een ‘vliegspelletje’)
• een snelle grafische kaart (de "videokaart") is uiterst belangrijk
• hoe meer intern geheugen ("RAM") hoe beter
• zorg dat er niets op de achtergrond draait: start de PC zo kaal mogelijk op, en annuleer of sluit alle nog draaiende processen (zoals virus-scanners!) voordat de simulatie wordt gestart
• als het enigszins mogelijk is probeer dan de simulatie eerst op de eigen PC uit; het komt helaas nog regelmatig voor dat een, op zich verder uitstekende, simulatie nou net niet op de eigen PC aan de gang te krijgen is ..
  
  Links op het Internet

Mogelijkheden

Of en zo ja op welke manier men met een flight simulator aan de slag gaat is natuurlijk afhankelijk van de wensen. De toch nog wel algemeen heersende gedachte dat het 'een leuk speeltje' is gaat zeker niet meer op: voor velen is de flight simulator op de PC inmiddels een nuttige uitbreiding en vaak ook voorbereiding op het echte vliegen. Dat het echter zeker ook een leuk speeltje kan en mag zijn staat zonder meer vast..

1. Spanning en ontspanning
Er is een grote verscheidenheid aan spellen in de markt. Verreweg het grootste aanbod betreft nog steeds militaire simulators. Er komen wel steeds meer civiele spellen op de markt waarmee men bijvoorbeeld aan 'air-races' of andere wedstrijden kan meedoen. Ook zijn er een aantal erg realistische en uitdagende zweefvlieg simulaties op de markt.

Online vliegen over het Internet moet zeker vermeld worden. Dit heeft al een enorme omvang gekregen, vooral ook doordat inmiddels erg veel mensen niet meer door telefoontikken worden geplaagd, en de drempel dus erg laag is geworden. Men vliegt dan dus niet met - of tegen - de computer, als wel samen met andere ‘echte’ mensen van over de hele wereld. Dit voegt een geheel nieuw aspect aan het 'spelen' toe.
Met name FS2004 wordt hiervoor ingezet. Vaak wordt getracht om in zo realistisch mogelijke omstandigheden te ‘vliegen’, met ATC, wisselende weersomstandigheden, holding patterns en zo af en toe een simulated emergency. Overigens doen veel professionele vliegers en ATC’ers hier aan mee. De heersende mening is hierbij dat dit behalve leuk toch altijd op zijn minst een goede oefening is - zo lang je het maar serieus neemt.
Ook is het mogelijk om aan diverse evenementen mee te doen, van het naspelen van de Battle of Britain tot en met het meedoen aan aerobatic wereldkampioenschappen. Er zijn complete gemeenschappen van virtuele piloten die, gewapend met headset, samen in squadron verband vliegen. Regelmatig komen deze mensen samen op conventies, waarvoor sommigen de halve wereld afreizen.

2. Uitproberen
Kort gezegd: er zijn nogal wat dingen die in werkelijkheid nooit of te nimmer gedaan kunnen worden. Nog steeds zal één van de eerste dingen die op de flight simulator gedaan wordt een low pass onder de Erasmus brug zijn. De wat serieuzere toepassingen, zoals het uitproberen van een doorgezette "echte" noodlanding of een plotselinge go-around op final omdat iemand de baan op komt, zullen zeker ook een uitdaging zijn.
En: hoe is het om in een Spitfire te vliegen? En 's nachts? En vanaf een vliegdekschip? De flight simulator geeft hierop in ieder geval een virtueel antwoord.

3. Voorbereiding
De huidige stand van de techniek is zeker al voldoende om een aantal zaken met behulp van de PC flight-simulator te kunnen voorbereiden:
- IFR-vliegen kun je op de PC met MS-FS2004 goed voorbereiden. Er is inmiddels een groot aantal vliegers die hun checkvlucht voorbereiden op de PC, en de meningen zijn daarbij onverdeeld gunstig: dat gaat prima en helpt echt.
- Het is zeker ook al mogelijk om een vlucht over onbekend terrein naar een onbekend veld op de PC 'droog te vliegen'. Ook dit wordt steeds meer gedaan. Het helpt echt als je het veld al eens hebt zien opdoemen in het omringende landschap. Onderschat daarbij zeker niet de huidige grafische mogelijkheden, die soms al een uitstekend beeld geven van de werkelijkheid. Het voor MS-FS2004 gratis beschikbare Nederlandes landschap is dermate accuraat en gedetailleerd dat iedereen daarin VFR zijn of haar weg zal kunnen vinden – en dat ook nog eens vrijwel op de meter nauwkeurig.
- En echt, het helpt als je een tijdje niet gevlogen hebt en dan eerst even op de PC weer alles doorneemt. Procedures en checklists kun je op de PC goed oefenen.

4. Lessen en instructie
Natuurlijk kan men niet met een flight simulator op de PC leren vliegen. Het 'gevoel' ontbreekt en de vliegeigenschappen kunnen (nog) niet voldoende op de PC worden gesimuleerd. En het misschien wel belangrijkste aspect: men blijft zich er terdege van bewust 'dat het niet echt is' dus opbouwende spanning met daardoor veroorzaakte fouten ontbreekt.
Wat wel uitstekend kan, is gebruik maken van de simulator om procedurele zaken te leren. Zo is het bijvoorbeeld veel beter om checklists en procedures achter de simulator te leren dan 'op de keukenstoel': men kan nu 'echt' de handelingen in de cockpit verrichten en het tijdsverloop sluit nauw aan bij de werkelijkheid. Dit is echt een aanrader: het wordt veel beter ‘ingebrand’ door de tijdsdruk - en de benodigde concentratie omdat men toch moet blijven sturen.
Ook is het mogelijk om te oefenen in het navigeren met variërende wind, zich voor te bereiden op naderingsprocedures of om noodprocedures 'tot op het eind' uit te proberen. Ook het onder normale VFR condities navigeren met de extra hulp van instrumenten kan prima op de PC.

En, het werkt echt als je er al een idee van hebt hoe een onbekend veld in het landschap ligt.
Volgens velen is het met de huidige stand van de techniek zeker al mogelijk om met de huidige simulators een goed en compleet aanvullend lesprogramma voor IF-vliegen op te stellen. En in het buitenland worden al veel VFR-cursussen voorzien van een aanvullend lesprogramma – op de PC.

Keuze van de simulator

1. Geavanceerde techniek en nauwkeurige simulatie van vliegeigenschappen
Op dit moment bieden de gesloten, militaire simulaties nog de meest geavanceerde en realistische simulatie van het vliegen. Met name IL2 steekt met kop en schouders boven de rest uit. Om een zo realistisch mogelijke benadering van het vliegen ad. 1 en 2 hierboven te krijgen, is IL2 dan ook op dit moment de beste keus. Als je met IL2 een paar circuitjes hebt gedaan in een staartwielkist met lage bewolking, slecht zicht en turbulente crosswind dan ben je echt blij dat je even pauze kunt nemen, en heb je echt het gevoeld dat je wat gepresteert hebt.

Als het gaat om het zo goed mogelijk simuleren van vliegeigenschappen en maneuvres dan zullen Warbird en vooral Dawn of Aces de beste keus zijn. Het is een uitdaging om een tweedekkertje van hout en textiel en met weinig vermogen een looping te laten doen. In een spin zit je daarentegen heel erg gauw.. En, al eens geprobeerd een Spitfire met 8Kts crosswind te landen? Al snel wordt duidelijk waarom bij displays van deze historische staartwielkisten al vrij gauw wordt besloten om niet te gaan vliegen...

2. De ‘kleine luchtvaart’
Om zo dicht mogelijk bij de 'echte' kleine luchtvaart te komen is MicroSoft Flight Simulator 2004 zonder enige twijfel de beste keus. Het bekende, goed herkenbare Nederlandse landschap met markante herkenningspunten, en zelfs onze VCR-vloot, kunnen er vrijwel compleet in worden opgenomen, dit overigens mede door inspanningen van onze eigen clubleden. Met name voorbereiden en oefenen van IFR-vluchten kan uitstekend in FS2004 worden gedaan, maar ook het oefenen in het algemeen zal leuk en nuttig zijn. Vergeet hierbij vooral ook niet de erg in opkomst zijnde mogelijkheden om onder soms uiterst deskundige leiding en ATC online te vliegen. Het is al bijna zo ver dat men via het Internet ’s avonds met de instructeur nog wat zaken zal doornemen en ook samen kan doen. Bijna: feitelijk alleen nog een kwestie van acceptatie – en dus tijd – hier in Nederland.

Het minder bekende Fly! biedt minder fraai getekende landschappen, maar de vliegeigenschappen daarentegen doen bijzonder realistisch aan. Ten opzichte van FS2004 voelt het minder ‘computer’ gestuurd aan. Natuurlijk moet je ervaren hoe het voelt om een echte overtrek te doen – maar met Fly! reageert het vliegtuig verbluffend realistisch. Hierdoor zullen zaken zoals crosswindlandingen en vliegen in IMC condities vaak wat meer virtuele spanning oproepen. Deze in feite al verouderde simulator heeft dan ook nog altijd een trouwe aanhang en blijft ook nog steeds uitgebreid worden met landschappen en vliegtuigen. Een niet onbelangrijk punt is ook dat aan Fly! in beperkte mate zelf geschreven programma’s kunnen worden toegevoegd.

3. Samen on-line vliegen
Als men samen met (honderden, zo niet duizenden) anderen zo realistisch mogelijk met name de kunst van het besturen van een vliegtuig - vaak in competitieverband - wil simuleren, dan kan het beste gekozen worden voor Warbirds en/of Dawn of Aces. Ook IL2 kent een erg groot aantal van on-line vliegers, die zelfs in historische verbanden samen vliegen.
Een belangrijk aspect hierbij is dat men samenwerkt met 'echte' mensen die verspreid over de hele aardbol ook achter hun PC zitten. Het is een hele belevenis om een formatie van 9 vliegtuigen door een airshow heen te leiden als de 8 andere vliegtuigen echt door mensen bestuurd worden. En een virtueel (wereld!)kampioenschap aerobatics betekent pas wat als je het tegen mensen opneemt. Er zijn dan ook vliegscholen, instructeurs, evenementen, bijeenkomsten. Let wel, voor online vliegen is vaak een abonnement nodig, waarbij de prijzen meestal zo rond de € 10,00 per maand liggen.

4. Zelf bouwen
Als men het zelf aan de simulatie bouwen erg interessant vindt, dan kan men in de meeste hier genoemde flight simulators aan de slag. Daarbij zijn de mogelijkheden enorm gevariëerd: vanaf het eigen huis ontwerpen voor opname in het Nederlandse landschap, tot en met een gedegen historisch onderzoek naar de specificaties en vliegeigenschappen van bijv. de Fokker G1 voor de opname van dat vliegtuig in een gesloten militaire simulator via een Player Development Corps. Met name FS2004 biedt vele, relatief laagdrempelige, mogelijkheden om hiermee te beginnen en kent vele mogelijkheden om hierbij hulp te vinden. Onderschat echter de kennis en vaardigheden, maar vooral ook de tijd die nodig is voor deze 'hobby', niet.

Veel virtueel vliegplezier!